ادعا: با ادامه تنشها میان طالبان و پاکستان، شماری از هواداران طالبان (لینک ۲، لینک ۳) در شبکههای اجتماعی ویدیویی را منتشر کردهاند و مدعی شدهاند که افغانستان بهزودی موشکی را آزمایش خواهد کرد که تا ۱۸۰۰ کیلومتر برد دارد.
بررسی:
بررسیهای سنجه نشان میدهد که این ویدیو واقعی نیست و با استفاده از ابزارهای تولید محتوای هوش مصنوعی ساخته شده است.
در این ویدیو، از تصویر واقعی موشک ایرانی «خیبرشکن» استفاده شده، اما نوشتهی روی بدنهی آن دستکاری شده و بهجای «خیبرشکن»، کلمهی «افغانستان» قرار داده شده است.
نشانههای فنی موجود در ویدیو نیز از ساختگی بودن آن حکایت دارد. با حرکت دوربین، بافت دیوار بتنی خاکستری در پسزمینه بهصورت غیرطبیعی تغییر میکند و حالتی شبیه خزیدن یا نفس کشیدن پیدا میکند. این یکی از خطاهای شناختهشده در ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی است. همچنین چرخهای تریلر در هنگام حرکت دوربین، بهجای چرخش طبیعی، تغییر شکل میدهند.
کلمهی «افغانستان» روی بدنهی موشک نیز با سطح منحنی آن هماهنگ نیست. در حالی که بدنهی موشک خمیده است، این کلمه حالتی صاف و غیرطبیعی دارد و فاقد سایه و بازتاب نوری طبیعی است. افزون بر این، لبههای موشک و تریلر هنگام حرکت دوربین لرزان و ژلهای بهنظر میرسند. این نشانه معمولاً در ویدیوهای ساختهشده از روی یک تصویر ثابت با ابزارهای هوش مصنوعی دیده میشود. همچنین بررسی این ویدیو با ابزارهای تشخیص محتوای هوش مصنوعی نشان میدهد که احتمال تولید آن با این فناوری بالا است.
نتیجه: این ویدیو ساختگی و گمراهکننده است. شواهد نشان میدهد که این محتوا با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و بر پایهی یک تصویر واقعی ساخته شده و بهگونهای طراحی شده است که بهعنوان یک ویدیوی واقعی جلوه کند.
